Rezerwat Kulikówka wczesną wiosną

Rezerwat Kulikówka wczesną wiosną

Rezerwat Kulikówka to najmniejszy rezerwat z pośród wszystkich leżących na obszarze Puszczy Knyszyńskiej. Ten niewielki obszar ustanowiono blisko 30-ci lat temu, aby chronić rzadki gatunek paproci – pióropusznika strusiego. Cały obszar leży w dolinie rzeki Kulikówka i urzeka swoim wyglądem raczej odbiegającym od standardowego wyglądu naszych Polskich lasów. Z tego właśnie powodu chciałbym zachęcić Was do poznania tej małej dżungli.

Historia rezerwatu

Rezerwatu przyrody „Kulikówka” został utworzony 19-ego lutego 1987 roku(Zarządzenie MOŚiZN z 19.02.1987 r. (M.P. Nr 7, poz. 55)).

Tablica informacyjna - rezerwat Kulikówka
Tablica informacyjna rezerwatu Kulikówka

Powierzchnia rezerwatu jest bardzo mała i wynosi zaledwie 10,88 hektara. Na terenie rezerwatu występuje las łęgowy, a celem rezerwatu jest ochrona bogatego stanowiska pióropusznika strusiego Matteuccia struthiopteris (L.) Todaro. Występuje on w dwóch rozdzielonych stanowiskach. Jedno znajduje się w pomiędzy zakolami Kulikówki, drugie na żyźniejszej glebie pod prześwitami koron drzew. Dodatkowym walorem są czynne cały rok dwa źródła wód podziemnych.

Lokalizacja rezerwatu Kulikówka

Rezerwat leży na terenie gminy Dobrzyniewo Duże, a dotrzeć do niego możemy poruszając się z Białegostoku drogą krajową 65 w kierunku Ełku. Rezerwat obejmuje tereny doliny rzeki Kulikówka, która swoją drogą jest dorzeczem Narwi.

Rezerwat Kulikówka - mapa poglądowa
Rezerwat Kulikówka – mapa poglądowa

Mapa Google dla łatwiejszej lokalizacji

Współrzędne N: 53°15’38.88″ S: 22°57’56.88″

Dlaczego warto odwiedzić rezerwat Kulikówka

Zastanawiacie się pewnie co w tym wszystkim takiego intrygującego. Właśnie słowo intrygujący jest najlepszym określeniem tego rezerwatu. Wchodząc powoli zostaje za nami hałas ruchliwej Trasy Ełckiej. Zanurzamy się w gęstwinę łęgu, które przywodzi na myśl porównania do dżungli.

Łęg gwiazdnicowo-olszowy - rezerwat Kulikówka
Łęg gwiazdnicowo-olszowy – stanowisko pióropusznika strusiego
Łęg gwiazdnicowo-olszowy - rezerwat Kulikówka
Łęg gwiazdnicowo-olszowy

Łęgi to charakterystyczne dla terenów nadrzecznych i zalewowych typ lasów, który pod względem gospodarczym wydaje się być nieprzydatny. W drzewostanie przeważa olsza czarna(Alnus glutinosa) i nieliczne świerki(Picea abies). Gdzieniegdzie nad brzegiem strumienia możecie spotkać wierzbę kruchą(Salix fragilis) i lipę drobnolistną(Tilia cordata). Dla zwykłego śmiertelnika łęg również to nic więcej jak porośnięty drzewami nieużytek, zdominowany przez połacie wysokich pokrzyw(Urtica dioica), polskie „liany”, czyli chmiel zwyczajny(Humulus lupulus), podagrycznik pospolity(Aeogopodium podagraria), kokorycz pełna(Corydalis solida) oraz gwiazdnica gajowa(Stellaria nemorum), której obecność klasyfikuje ten „nieużytek” jako łęg gwiazdnicowo-olszowym Stellario-Alnetum.

Wiosenne pędy zarodnionośne skrzypu i podagrycznik w tle - Rezerwat Kulikówka
Wiosenne pędy zarodnionośne skrzypu i podagrycznik w tle

Wewnątrz tej dżungli panuje przyjemny cień z miło wpadającymi do wewnątrz strugami światła. Gdy miniemy już kilka metrów lasu zaczynamy powoli poddawać się dźwiękom rezerwatu. Strumień Kulikówka przyjemnie szumi wijąc się i tnąc zakolami miękką madową glebę. Wiosną krajobraz jest nieco nostalgiczny. Naszym oczom ukaże się jeszcze słabo porośnięta ściółka z tylko pojedynczymi skupiskami mchów, których jest więcej na pniach niż na glebie. Ale gdy popatrzymy w głąb lasu zobaczymy cel naszej wyprawy.

Liście płone i w tle brunatny liść zarodnionośny | Rezerwat Kulikówka
Liście płone i w tle brunatny liść zarodnionośny pióropusznika strusiego

Doprawdy jak strusie ogony wystają z ziemi liście zarodnionośne pióropusznika strusiego. Brązowe, zaschnięte sterczą z ziemi w sporych skupiskach. Z początkiem wiosny paprocie zaczynają wypuszczać nowe liście płone nie posiadające po spodniej stronie zarodników.

Rezerwat Kulikówka - stanowisko pióropusznika strusiego
Rezerwat Kulikówka – stanowisko pióropusznika strusiego

A to nie koniec atrakcji. Im cieplej tym bogatsza flora tego miejsca. Możemy spotkać fiołki leśne(Viola reichenbachiana), mniej licznie występuje kopytnik pospolity(Asarum europaeum).

Fiołek leśny (Viola reichenbachiana) | Rezerwat Kulikówka
Fiołek leśny (Viola reichenbachiana)
Kopytnik pospolity(Asarum europaeum) | Rezerwat Kulikówka
Kopytnik pospolity(Asarum europaeum)

Runo leśne wczesną wiosną jest dość ubogie jednak im cieplej tym bardziej uwidacznia się walka roślin o światło. Powyżej poza kopytnikiem po prawej widać zawilca gajowego(Anemone nemorosa).

Strumień Kulikówka

Nie udało mi się odnaleźć żródeł jakie biją na terenie rezerwatu jednak przeźroczystość wody w tym strumieniu, olbrzymi drenaż gleby wokół i szum przepływającej wody pośród zatopionych pni sprawia, że czujemy się jak w innym, egzotycznym i nieznanym  nam wcześniejszej świecie.

Naturalne spiętrzenia wody w strumieniu Kulikówka | Rezerwat Kulikówka
Naturalne spiętrzenia wody w strumieniu Kulikówka
Meandrujący strumień Kulikówka | Rezerwat Kulikówka
Meandrujący strumień Kulikówka
Klarowna woda w strumieniu Kulikówka | Rezerwat Kulikówka
Klarowna woda w strumieniu Kulikówka

Oczywiście natura nie lubi przestojów i pustych miejsc. Choć wspominałem, że mchów wielu tu nie uświadczymy to znalazłem wyjątek, a jest nim krągłolist macierzankowy (Rhizomnium punctatum).

krągłolist macierzankowy (Rhizomnium punctatum) | Rezerwat Kulikówka
Krągłolist macierzankowy (Rhizomnium punctatum)

Kończąc chciałbym Wam pokazać jeszcze jedno zdjęcie a na nim w centrum młody czworolist pospolity(Paris quadrifolia), w lewym górnym rogu liść fiołka leśnego, poniżej liść piżmaczka wiosennego(Adoxa moschatellina), a w prawym górnym rogu szczawik zajęczy(Oxalis acetosella).

Czworolist pospolity(Paris quadrifolia) | Rezerwat Kulikówka
Czworolist pospolity(Paris quadrifolia)

Podsumowanie

Jestem w pewnym stopniu przekonany, że ten wpis zaskoczył Was nieco tematyką. Ochrona przyrody, a dokładniej możliwość zapewnienia przetrwania pewnym wyjątkowym miejscom ze względu na ich walory florystyczne pozwala szerszej grupie docenić ich piękno. Samo jednak istnienie tego miejsca nie spełnia zadania. Dlatego moja zachęta żeby to miejsce odnaleźć i z poszanowaniem go sprawdzić czy nie kłamałem i podzielić się Waszą opinią o tym miejscu. Dla mnie rezerwat Kulikówka był olbrzymim zaskoczeniem, większym był już tylko rezerwat Krzemianka o którym przeczytacie w przyszłości.

 Źródło: grafiki z granicą mapy Mapa rezerwatu | Puszcza Knyszyńska, część informacji w oparciu o Zielone Wrota | jakubstrawa.pl

2 thoughts on “Rezerwat Kulikówka wczesną wiosną

  1. Wpis nieprzesycony treścią, a bardzo konkretny. Mam nadzieję, że uda mi się odwiedzić ten rezerwat najbliższej wiosny 🙂

  2. Karol

    Ciekawy wpis, kiedy kolejne z serii? Jakie miejsca polecasz do zobaczenia w okolicy Białegostoku?

Napisz co uważasz