Oznaczanie i pozyskiwanie roślin – kodeks etyczny

Oznaczanie i pozyskiwanie roślin – kodeks etyczny

Kodeks etyczny wyznacza prawidłowe zachowania i wzorce. Etyka jako nadrzędne dobro, pomaga odnaleźć się nawet tam, gdzie litera prawa nie jest jasno sprecyzowana. Oddziaływanie człowieka na naturalne środowisko jest faktem. Jak zatem zachować równowagę? Poniższy tekst to zbiór zasad, które tak jak kodeks etyczny uchronią Cię przed popełnieniem błędu, wyrządzeniem krzywdy sobie lub naturze. Zgadzasz się z nim?

Kodeks etyczny oznaczania i pozyskiwania roślin

Znajomość poniższych zasad pomoże Ci drogi Czytelniku prawidłowo podejść do oznaczania roślin, a później jeżeli będziesz czuł potrzebę ich pozyskania, również w tej kwestii.

1. W żadnym wypadku nie zrywaj nieznanych roślin

Zrywanie nieznanych Ci roślin niesie za sobą wiele zagrożeń w tym również odpowiedzialność prawną. Oto kilka ważnych kwestii z tym faktem związanych:

  • Najprostsza, a zarazem najważniejsza. Roślina, którą masz zamiar zerwać jest pod ścisłą lub częściową ochroną. Oznacza to, że gatunek jest prawnie umieszczony na liście roślin, których zbieranie – w tym zerwanie jednego egzemplarza do oznaczenia – jest karane zgodnie z kodeksem.  Zgodnie z art. 127 pkt 2 lit. e ustawy o ochronie przyrody takie wykroczenie podlega karze aresztu albo grzywny.
Obuwik pospolity Cypripedium calceolus | Kodeks etyczny
Obuwik pospolity Cypripedium calceolus
  • Kolejna ważna. Zerwana roślina jest trująca. Zerwanie trującej rośliny może skutkować skażeniem dłoni. Nie mając świadomości zagrożenia, możemy tymi samymi dłońmi zbierać borówki lub poziomki i wprowadzić toksynę do organizmu.
  • Roślina może wydzielać substancje drażniące, parzące, wpływające negatywnie na stan zdrowia człowieka. Wiele osób zna parzące działanie barszczu sosnowskiego Heracleum sosnowskyi Manden.
    Barszcz Sosnowskiego - Heracleum sosnowskyi Manden. | Kodeks etyczny
    Barszcz Sosnowskiego – Heracleum sosnowskyi Manden.

    Widząc częste pytania „Czy to barszcz sosnowskiego?” zadawane w stosunku do dzięgla leśnego czy barszczu zwyczajnego śmiem sądzić, że informowanie o niebezpieczeństwie bez pokazania jak je rozpoznać jest jak walka z wiatrakami.

    Kolejnym przykładem, bardziej przyziemnym jest ruta zwyczajna Ruta graveolens L. W słoneczne dni dotykanie jej liści, a czasem nawet przechodzenie obok może doprowadzić do reakcji skórnej.

  • Istnieją również bardziej zawiłe kwestie o których niedawno się dowiedziałem, a nie zdawałem sobie z nich sprawy. Rośliny mogą wchodzić w interakcje z innymi organizmami, roślinami. Usunięcie jednego organizmy skutkuje śmiercią drugiego. Oczywiście wiedzę tę trzeba posiąść wcześniej, aby nie popełnić błędu przy zbiorze. Zastanów się dziesięć razy nim coś zerwiesz mój drogi Czytelniku!
  • Ostatnia kwestia jest równie ciekawa jak poprzednia. Istnieje w naszej florze wiele gatunków inwazyjnych. Gatunki te nie występowały wcześniej w naszej florze(w faunie zjawisko też występuje). Przedostały się przez bardziej lub mniej świadome działanie człowieka. Obecnie konkurują z rodzimymi gatunkami prowadząc do zmniejszania się ich liczebności. Takie gatunki nie powinny być zbierane w momencie kiedy wytwarzają nasiona. To ograniczenie ma chronić przed ich rozsiewaniem się.
Niecierpek drobnokwiatowy Impatiens parviflora DC. | Kodeks etyczny
Niecierpek drobnokwiatowy Impatiens parviflora DC.

Do tych gatunków należą między innymi

  • azolla drobna (azolla karolińska) Azolla filiculoides,
  • barszcz Mantegazziego (barszcz kaukaski) Heracleum mantegazzianum,
  • barszcz Sosnowskiego Heracleum sosnowskyi,
  • bożodrzew gruczołowaty (ajlant gruczołkowaty) Ailanthus altissima,
  • kolcolist zachodni Ulex europaeus,
  • kolczurka klapowana Echinocystis lobata,
  • niecierpek gruczołowaty Impatiens glandulifera,
  • niecierpek pomarańczowy Impatiens capensis,
  • rdestowiec czeski (rdestowiec pośredni) Reynoutria x bohemia,
  • rdestowiec japoński (rdestowiec ostrokończysty) Reynoutria japonia,
  • rdestowiec sachaliński Reynoutria sachalinensis,
  • trojeść amerykańska Asclepias syriaca.

Tutaj możecie doczytać na ten temat.

2. Brak wiedzy nie jest usprawiedliwieniem

Ignorancja otaczającej rzeczywistości nie spowoduje, że będzie ona inna. Jeżeli chcemy coś zacząć robić musimy znać choćby podstawy. Identycznie sprawa ma się do zbierania ziół, grzybów. To jak i czy możemy zbierać konkretne zioła i grzyby musimy wiedzieć wcześniej.

Przepisy prawa zwracają uwagę na umyślność działania, jednak straty w przyrodzie często są niepowetowane. Postępuj świadomie drogi Czytelniku i pamiętaj, że piękno natury poza Tobą chcą jeszcze podziwiać inni.

3. W zgodzie z rozsądkiem

Kodeks etyki w tej kwestii tyczy się głównie ilości. Podstawową zasadą powinno być zbieranie takiej ilości surowca, aby zabezpieczyć swoje potrzeby – ni mniej ni więcej. Zbieranie surowca na zapas rzadko ma sens. Oczywiście nie jesteśmy w stanie przewidzieć co nam będzie potrzebne przez kolejny sezon, jednak szacunkowo wiemy ile jesteśmy w stanie zużyć. Nadmiary surowców musimy wyrzucić – surowce olejkowe możemy przechowywać do pół roku, pozostałe rok.

4. Za rok tu wrócisz i co zastaniesz

Entuzjazm towarzyszący zbieraniu często odbiera rozsądek. Musisz pamiętać drogi Czytelniku, że to co zbierasz musiało wcześniej wyrosnąć. Nie zbieraj wszystkich osobników na danym stanowisku. Pozostaw najdorodniejsze rośliny, a one wydadzą kwiaty i nasiona, rozsieją, rozrosną się i podzielą się z Tobą za rok.

 

5. Szanuj naturę jako całość

Kończąc te pięć przykazań dobrej praktyki zbieracza i poszukiwacza roślin chcę podkreślić, że zależności w naturze są liczne i skomplikowane. Choć jesteśmy częścią Natury to częściej zachowujemy się jak najeźdźcy niż gospodarze. A wystarczy traktować wszystko jako całość. Wchodząc na łąkę pełną fiołków nie niszczmy wszystkiego w koło, zerwijmy tyle ziela ile potrzebujemy nie zostawiając obrazu jak po bitwie. Podobnie sprawa tyczy się drzew. O ile zbieranie kory nie może być nieinwazyjne, o tyle zbierając na przykład kwiaty z liśćmi głogu nie musimy i nie powinniśmy łamać gałęzi.

Podsumowanie

Liczę, że moje uwagi i sugestie będą dla Ciebie przydatne. Możesz mi wierzyć, przestrzegając tych kilku punktów nie spotka Cię wroga reakcja ze strony leśników czy doświadczonych zbieraczy. Unikniesz wstydu za nieodpowiednie zachowanie, a na pewno będziesz wzorem do naśladowania dla innych entuzjastów.

Możesz uznać, że zdecydowanie lista wymaga modyfikacji. Napisz mi proszę swoją sugestię w komentarzu. Skorzystam ja, ale i osoby, które ten wpis będą czytać.

One thought on “Oznaczanie i pozyskiwanie roślin – kodeks etyczny

  1. Dzięki za te informacje.
    Nie zrywam nigdy roślin, których nie znam. Szanuję prawo, które ochrania rzadkie gatunki roślin i aż coś mnie czasem trafia, kiedy widzę jak niektórzy zachowują się choćby w parkach przyrody!

Napisz co uważasz