Oskoła, sok z brzozy, birch sap – FAQ

Oskoła, sok z brzozy, birch sap – FAQ

Oskoła, czyli sok z brzozy to rarytas wiosenną porą. Od mojego ostatniego wpisu Kiedy i jak zbierać sok z brzozy miałem wiele pytań. Nie chcę pozostawiać Was bez odpowiedzi. Oto wpis typu Frequently Asked Questions, czyli najczęściej zadawane pytania o oskołę. Zapraszam do lektury, a jeżeli nie znajdziecie odpowiedzi to do komentarzy, gdzie możecie zadać kolejne.

Czas na zbieranie oskoły czyli soku z brzozy nie trwa wiecznie. Aby przekonać nieprzekonanych i rozwiać obawy tych, którzy obawiają się o kondycję drzew przechodzę od razu do pytań i odpowiedzi.

Kiedy zaczyna płynąć sok?

Soki zaczynają płynąć, kiedy nocą temperatura nie spada poniżej 5 stopni, a w dzień zyskuje wyższe wartości. Jest to sygnał dla roślin, aby rozpocząć wegetację. Jeżeli występuje szybki przyrost temperatury to soki zaczynają intensywnie płynąć, lecz krótko. Podobnie, gdy przedłużają się przymrozki. Roślina wtedy szybko chce nadrobić stracony czas. Najczęściej soki intensywnie płyną do rozwinięcia liści(od 2 do 4 tygodni), później ten proces zwalnia.

Soki z drzew płyną w różnych częściach kraju w innym terminie. Uwarunkowane jest to klimatem. Dobrze opisuje to grafika w tym wpisie – kliknij.

Czym jest oskoła?

Oskoła, gdzieniegdzie również znana jako jaskoła to nic innego jak tłoczona w górę pnia ciecz. Charakteryzuje się ona pewną zawartością soli mineralnych(sole K, Mg, Ca), cukrów(klony od 4% do 2,7%, brzozy ok. 2,5%) m.in.: glukozę, fruktozę, sacharozę, galaktozę i inozytol. Występują również kwasy organiczne (kwas jabłkowy, cytrynowy bursztynowy) oraz wolne aminokwasy(cytrulina, glutamina, kwas glutaminowy, asparagina, izoleucyna, fenyloalanina, walina, treonina, tyrozyna, prolina, leucyna, seryna – od najwyższej zawartości).

Jakie wybierać egzemplarze drzew?

Wybieramy drzewa zdrowe. Średnica pnia na wysokości 0,5 m najlepiej żeby była większa niż 20 cm. Im większa tym drzewo dostarczy nam więcej soku i lepiej zniesie samo zbieranie. Miejsce zbioru powinno znajdować się z dala od źródła zanieczyszczeń powietrza, a w szczególności wody. Jeżeli chcecie zbierać sok w lasach to poinformujcie o tym nadleśnictwo. Podpowiedzą Wam, gdzie szukać odpowiednich drzew i nie będą mieć nam za złe, że działamy bez ich wiedzy.

Która metoda pozyskiwania jest najlepsza?

Nie można jednoznacznie udzielić odpowiedzi na to pytanie. Oskoła zbierana z obłamanych/obciętych gałązek pozwala na uzyskanie niewielkiej objętości soku. Z nacinania pnia uzyskamy więcej soku w krótszym czasie w stosunku do poprzedniej metody. Nacinamy pień na wysokości 40-50 cm pod skosem lub w kształt litery V tak aby sok zbierał się w najwęższej części nacięcia. Możemy podłożyć również rynienkę plastikową lub drewnianą dla ułatwienia zbierania soku.

Ostatnia metoda to wykonanie odwiertów. Nawiercamy pień pod kątem wiertłem 6-10 mm na głębokość 6-8 cm. Głębokość zależy od grubości kory. Otwór najlepiej zabezpieczyć rurką lub rynienką odprowadzającą sok do naczynia. Jeżeli zabezpieczymy miejsce odwiertu roślina nie ucierpi.

Oskoła zbierana przez odwiercanie | Oskoła, sok z brzozy, birch sap - FAQ
Oskoła zbierana przez odwiercanie

Jak chronić drzewo?

Nacięcia i odwierty najlepiej jest zabezpieczyć po zebraniu soku. Jeżeli wykonywaliśmy odwierty w pniu to powinniśmy przygotować kołki drewniane o średnicy nieci większej niż otwór. Jeżeli wykonywaliśmy otwór o średnicy 10 mm(wiertła są opisane) to kołek powinien być o ok 1 mm szerszy żeby dokładnie zamknął otwór. Podobnie z długością kołka. Wybieramy dłuższy niż głębokość odwiertu, wbijamy do oporu, a nadmiarowy koniec odcinamy. Z zewnątrz można również posmarować maścią ogrodniczą na rany. Umownie stosuje się zasadę, że jeśli pień na wysokości 50 cm ma średnicę 18-25 cm to możemy wykonać jeden odwiert, jeżeli jest grubszy pień(do 35 cm) to dwa odwierty i odpowiednio, gdy ma jeszcze większą średnicę to maksymalnie trzy odwierty.

Jeżeli nacinaliśmy pień siekierą to taka rana szybko się zagoi sama. Tutaj jedynie możemy wspomóc drzewo posmarowaniem jej maścią ogrodniczą.

Jaki smak ma oskoła – sok z brzozy?

Sok z brzozy ma delikatnie mdły smak. Porównać można go do delikatnie osłodzonej wody. Może mieć zapach, ale też jest on bardzo słaby.

Oskoła ma słabo wyczuwalny słodki smak | Oskoła, sok z brzozy, birch sap - FAQ
Oskoła ma słabo wyczuwalny słodki smak

Czy oskołę można przechowywać?

Oskoła to roztwór wodny cukrów, soli mineralnych, itd. Trwałość wodnych roztworów jest niewielka. Przechowywana w lodówce nadaje się do spożycia maksymalnie 5 dni. Później możemy wykorzystać ją do podlewania roślin.

Zamrażanie oskoły

Zaraz po zbiorze można sok z brzozy zamrozić. Jest to najczęściej polecana metoda przechowywania.

Pasteryzacja i syrop

Pasteryzowanie jest odradzane ze względu na rozpad i dezaktywację dużej części składników. Obserwuje się wytrącenie osadu na dnie po zagotowaniu. Jeżeli chodzi o uzyskanie syropu, czyli zatężonego soku to opinie są podobne. Pozostanie nam w nim jedynie duża ilość cukrów prostych i soli mineralnych. Enzymy i witamina C ulegnie rozłożeniu.

Czy tylko z brzozy można zbierać sok?

Brzoza to nie jedyny gatunek, który nadaje się do zbierania soku z pnia. Jako pierwszy soki zaczyna tłoczyć klon pospolity, klon polny oraz klon jawor. Klon ma sok najsłodszy ze wszystkich zbieranych w na terenie Polski.

Tydzień lub dwa tygodnie po klonach sok zaczynają tłoczyć brzozy – brzoza brodawkowata, brzoza omszona(najczęściej występujące). Soki tłoczy większość drzew liściastych, ale tradycja zbierania jest dużo mniejsza niż wyżej wymienionych.

Brzozy rosną na dziwnym podłożu, mogę zbierać oskołę?

Jak już wiecie z powyższego tekstu, oskoła to roztwór wodny tłoczony przez korzenie. Jeżeli drzewo rośnie na terenie, który wydaje się Wam nie do końca pewny nie podejmujcie ryzyka. Istnieje duża szansa, że niekorzystne składniki przejdą do oskoły. Brzozy są bardzo pospolite i nie warto ryzykować zdrowia.

Podobnie sytuacja ma się, gdy chcemy zbierać sok z miejsc zadymionych, czy o dużych zanieczyszczeniach powietrza. Zanieczyszczenia opadają na ziemię, a z deszczówką wnikają głębiej.

Moja rada – idźcie na spacer do lasu, weźcie butelki, zróbcie nacięcia, a wracając po 1-2 h zabierzcie to co spłynęło.

Podsumowanie

Mam nadzieję, że część Waszych pytań uzyskała odpowiedź. Jeżeli macie jeszcze pytania to pozostawcie je w komentarzach, a ja uzupełnię o nie wpis. Życzę Wam powodzenia i obfitych zbiorów.

5 thoughts on “Oskoła, sok z brzozy, birch sap – FAQ

  1. PoCzujNaNowo

    Szczerze, nigdy o tym nie słyszałam. Twój wpis mnie zadziwił i chciałabym spróbować soku z brzozy 🙂

  2. Irena

    Ja zbieram sok od tygodnia Ale od kilku dni sok leci metny. Jaka może być przyczyną? Zbieram ze swojej działki i z kilku drzew zmieniając je.

    1. Możliwe że powoli kończy się sok i dlatego zmiana barwy. Zmienia się skład i dlatego zmiana barwy. Ale to są moje przypuszczenia. Pozdrawiam

Napisz co uważasz